„W kręgu Mickiewicza i Dziadów”

2026-08-31

Zapraszamy na kameralną ekspozycję „W kręgu Mickiewicza i Dziadów” do Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi (ul. Gdańska 100/102).

Miejsce: galeria na II piętrze Biblioteki.

Czas: 1-30 września 2026 r.

Wstęp: bezpłatny.

Na wystawie prezentujemy najciekawsze wybrane wydania dramatu ze zbiorów Biblioteki, biografie Adama Mickiewicza i opracowania dotyczące epoki romantyzmu.

Adam Mickiewicz

Poeta, którego dzieła od blisko dwóch stuleci inspirują pokolenia czytelników. Miłość do literatury rozbudziła w nim Matka. Uwielbiał czytać, głównie „Bajki” Ignacego Krasickiego.  Co ciekawe, przyszły wieszcz nie przepadał za nauką pisania. Jego charakter pisma był na tyle nieczytelny, że dziś odczytywanie rękopisów bywa dla badaczy prawdziwym wyzwaniem.

Już ponad sto lat temu, w 1898 roku, na łamach łódzkiego czasopisma „Rozwój” zapisano słowa, które do dziś brzmią aktualnie:

„I dziś imię Mickiewicza mieści się w pacierzu czci każdego Polaka. Każdy znajdzie w nim jakiś promień swego światła, jakieś drgnięcie swego serca, jakiś rys swego ideału. On jest z nas, a my wszyscy z niego [jak powiedział Krasiński]”: https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/4623/edition/4226/content

To niezwykłe, że mimo upływu ponad wieku te słowa wciąż zachowują swoją siłę.

To właśnie on w „Romantyczności” napisał słowa: „Czucie i wiara silniej mówią do mnie niż mędrca szkiełko i oko”. Trudno o lepsze wprowadzenie do świata „Dziadów”.

Walenty Wańkowicz, Portret Adama Mickiewicza na Judahu skale, 1827–1828. Domena publiczna

„Dziady”

Dla jednych wybitna, dla innych – trudna. „Dziady” to lektura, którą pamiętają chyba wszyscy. Przedchrześcijańskie obrzędy i rytuały, obcowanie żywych z umarłymi, Wielka Improwizacja, przemiana Gustawa w Konrada, mesjanizm, imię jego 40 i 4, Widzenie księdza Piotra i Widzenie Senatora. Te wątki zapadają w pamięć.

„Dziady” są cyklem dramatów romantycznych, wydanych po raz pierwszy w 1822 r.

Na półkach Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi odnajdujemy wiele wydań „Dziadów”. Najstarsze pochodzi z 1829 r. i znajdziemy je w zbiorze „Poezye”. Książka została wydana nakładem autora w Petersburgu.

Inne cenne wydania

Wydanie polskie

  • Poezye. T. 2, Dziady. Wiersze różne / Adam Mickiewicz. Warszawa: S.H. Merzbach, 1833

Wydania paryskie z 1833 r. i 1844 r.

  • Adama Mickiewicza Dziadów część trzecia. Paryż: nakł. Alexandra Jełowickiego, 1833
  • Pisma … na nowo przejrzane dopełnione i za zezwoleniem jego w tem siodmem skolei wydaniu do druku podane. Tom 2, Dziady / Adam Mickiewicz Paryż, 1844

Wydanie czeskie

Dziady : slavnost mrtvých – ciekawostką jest, że Łódź może pochwalić się wydaniem „Dziadów” w języku czeskim. (Praha: Melantrich, 1947).

Warte uwagi są tytuły z czasów PRL-u wydawane przez „Ossolineum” czy Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik”.

Również współczesne wydania zasługują na uwagę.

Wystawę przygotowało Biuro Promocji. Jest wydarzeniem towarzyszącym Narodowego Czytania.

Tekst i zdjęcia: Jolanta Zwierzyńska, Aleksandra Sołtysiak (Biuro Promocji)