Polskie Radio

2026-02-19

Polskie Radio – w 100-lecie regularnego nadawania programu – zostało uhonorowane mianem Patrona Roku 2026.

18 kwietnia 1926 roku po południu padły słowa „Halo, halo Polskie Radio Warszawa, fala 480 m…”. Program prowadziła Janina Sztompka-Grabowska (Janina Sztompkówna) – dziennikarka radiowa.

Rozwój : niedzielny dodatek ilustrowany z 1931 r.

Jak donosiła gazeta „Rozwój” z 1931 r. to jej głos słyszą słuchacze radia warszawskiego „przy zapowiedziach programów i wyjaśnieniach radja”.

Rozgłośnia łódzka

Historia radia w naszym mieście sięga roku 1930. 2 lutego przy ul. Inżynierskiej 14 rozpoczęła regularną pracę Radiowa Stacja Przekaźnikowa (jako 7 w kraju). Najpierw rozgłośnia łódzka retransmitowała program ogólnopolski, następnie tworzyła własne audycje.

Jaki program rozgłośnia łódzka nadawała w listopadzie 1930 r.? Sygnał czasu z Warszawy i hejnał z Wieży Mariackiej w Krakowie, odczytanie programu dziennego i repertuaru kin i teatrów, muzyka z płyt gramofonowych, rozmaitości, lekcje języka francuskiego pogadanki muzyczne i wiele więcej.

Hasło Łódzkie : dziennik bezpartyjny z 1930 r.

Dużą popularnością cieszyła się audycja „Wesoły dymek z komina” czy transmisje z choinki dla najbiedniejszych dzieci.

Fala Łódzka z 1936 r.

Fala Łódzka z 1936 r.

Tak wyglądał budynek przy ul. Inżynierskiej.

Ilustracja Łódzka : tygodniowy bezpłatny dodatek Republiki z 1935 r.

Lekcje gimnastyki i sportowe wycieczki

Fala Łódzka z 1936 r.

Jak wyglądała ówczesna aparatura?

Fala Łódzka z 1936 r.

Kim byli Stryjek Radiowy i Radjosłuchaczątka?

Łódź – dzieciom ociemniałym

Łódź w Ilustracji : dodatek niedzielny do “Kurjera Łódzkiego” z 1937 r.

W 1937 r. rozpoczęto budowę gmachu przy ul. Narutowicza 130, zakończono ją w 1939 r. W czasie wojny budynek został przejęty przez Niemców, z końcem wojny zdewastowany. Po wojnie konieczna była odbudowa gmachu. Dziś Radio Łódź nadal ma siedzibę przy ul. Narutowicza i niejednokrotnie bibliotekarze mają przyjemność gościć w siedzibie, opowiadając o literackich aktywnościach. Oczywiście aparatura i wyposażenie wyglądają teraz inaczej, ale fala radiowe nie przestają nadawać

Zapraszamy do zapoznania się z wybranymi archiwalnymi materiałami z Biblioteki Cyfrowej Regionalia Ziemi Łódzkiej:

Fala Łódzka : wydawnictwo poświęcone szóstej rocznicy Rozgłośni Łódzkiej Polskiego Radia. 1936, R. 2 (cena wynosiła 50 gr.)

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/68032/edition/65056/content

Hallo mówi Łódź / [red. Jan Piotrowski]

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/104011/edition/99401/content

Hasło Łódzkie : dziennik bezpartyjny. 1930-11-06 R. 4 nr 304, s. 6

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/45430/edition/43399/content

Ilustracja Łódzka : tygodniowy bezpłatny dodatek „Republiki”. 1935-02-24, s. 3

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/31978/edition/30483/content

Rozwój : niedzielny dodatek ilustrowany. 1931-02-15 [R. 7], s. 4

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/79079/edition/75468/content

Łódź w Ilustracji : dodatek niedzielny do „Kurjera Łódzkiego”. 1937-09-12 R. 13 [właśc. R. 14] nr 37

https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/95466/edition/91158/content

Polecamy także książki z naszych zbiorów, wśród nich:

  • Barwny świat mikrofonu : wspomnienia radiowców pod red. Tadeusza Szewery (Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1983). W książce pojawiają się wspomnienia redaktora i m. in. Tadeusza B. Dobrzyńskiego, Mieczysława Kofty, Jarosława Warzechy, Urszuli Mikołajczyk. Zamieszczono również archiwalne zdjęcia i aneks, zawierający ważniejsze daty w 50-leciu Rozgłośni Polskiego Radia w Łodzi.
  • DyrdyMarki czyli Ja już nic nie muszę Marka Niedźwieckiego (Warszawa: Wielka Litera, 2020). To prawdziwa uczta – i literacka i radiowa, pełna wspomnień i anegdot o muzyce, podróżach i codzienności. Pozycja dostępna również w formie audiobooka, w którym autor jest lektorem.
  • Halo! Tu Polskie Radio Warszawa Tadeusza Bocheńskiego z ilustracjami Juliusza Makowskiego (Warszawa: „Nasza Księgarnia”, 1963). Książka skierowana jest do najmłodszych słuchaczy, a jej osią jest wędrówka małego Jacka i jego taty po gmachu Polskiego Radia.
  • Polskie Radio : wrzesień 1939 autorstwa Jana Madejskiego i Sławomira Czuby z ilustracjami Romana Kucharskiego i Macieja Czaplickiego (Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ściągania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu: Polskie Radio, 2022). Lektura komiksu obrazuje nadawanie programów od wybuchu wojny aż do kapitulacji Warszawy.

Autorka: Jolanta Zwierzyńska – Biuro Promocji