Koty od jakiegoś czasu zajmują wyjątkowe miejsce w literaturze, a ich popularność nie wydaje się słabnąć. To zjawisko nie jest przypadkowe, wynika zarówno z cech samych kotów jak i potrzeb czytelników.

Koty doskonale wpisują się w literacką symbolikę. Od wieków kojarzone są z tajemnicą, niezależnością i pewnym dystansem wobec świata. W przeciwieństwie do psów, które często symbolizują lojalność i oddanie, koty pozostają niejednoznaczne. Ta niejednoznaczność daje autorom dużą swobodę jeśli chodzi o interpretację. Kot może być przewodnikiem, obserwatorem a nawet alter ego bohatera. Dzięki temu łatwo wkomponować go w różne gatunki. 

Koty też dobrze odpowiadają na współczesną wrażliwość. W świecie, który pędzi i atakuje bodźcami, kot staje się symbolem spokoju i uważności. W wielu książkach pojawia się jako istota, która po prostu jest, bez działania. Leży, obserwuje, towarzyszy. To działa kojąco na czytelnika. Literatura coraz częściej szuka właśnie tego: prostoty, ciszy i codzienności. Kot idealnie wypełnia tę przestrzeń. 

Kolejnym powodem jest rosnąca popularność kotów w kulturze internetowej. Memy, zdjęcia, rolki sprawiły, że koty stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych zwierząt na świecie. Ta obecność przenika do literatury. Autorzy świadomie sięgają po motyw kota, bo wiedzą, że budzi on natychmiastową sympatię i zainteresowanie. Czytelnik łatwiej nawiązuje emocjonalną więź z historią, w której pojawia się znajomy bohater. Nie bez znaczenia jest też zmiana w sposobie opowiadania historii. Coraz więcej książek skupia się na małych, osobistych doświadczeniach. Relacja człowieka z kotem idealnie wpisuje się w ten trend, bo jest intymna. Kot nie mówi, ale jego obecność wiele znaczy. Dzięki temu autorzy mogą pokazywać emocje w sposób subtelny. 

Wreszcie, koty są po prostu wdzięcznym tematem. Ich zachowanie bywa zabawne, nieprzewidywalne, czasem absurdalne. To daje przestrzeń zarówno do humoru jak i refleksji. 

Popularność kotów w książkach nie jest więc chwilową modą. To wynik ich uniwersalności i zdolności do dopasowania się do różnych narracji. Koty pozwalają opowiadać historie w sposób czuły, uważny i często bardziej ludzki, niż mogłoby się wydawać. Dlatego wciąż wracają.

Tekst i grafika: Barbara Zimoch