Zapraszamy na wystawę Zabawka w Literaturze – Literatura w Zabawce. Podróż z zabawką przez kulturę.

Wystawa przybliża i przypomina różnorodność zabawkowych bohaterów literackich. Prezentuje zbiory Biblioteki od początku XX wieku: książki, czasopisma oraz publikacje z Muzeum Książki Dziecięcej. Wystawa została uzupełniona o wypożyczone zabawki, ponieważ równolegle ze światem dziecięcych zabawek rozwijała się przez wieki literatura dla dzieci. Ekspozycję wzbogacają zabawki wypożyczone z prywatnych zbiorów pani Jolanty Jaksy z Pabianic, a także ze zbiorów Muzeum Lalki na Księżym Młynie w Łodzi, prowadzonego przez panią Julitę Pierzchałę.

Do treści utworów sama zabawka jako podstawowy element fabuły – postać literacka – przeniknęła już na początku XIX wieku i bardzo dobrze zadomowiła się w utworach literackich dla dzieci. W książkach dla dzieci zabawka-bohater bywała różnorodnie przedstawiana. Czasem była postacią, która towarzyszyła dziecku jako zabawka realistyczna (do bawienia się) albo jako postać, która ma umiejętność myślenia i odczuwania, ale nie potrafi samodzielnie przemieszczać się w przestrzeni. Innym razem zabawka – bohater była postacią, która mała umiejętność mówienia, myślenia, porozumiewania się z ludźmi oraz przemieszczania w przestrzeni w wyniku własnej energii i woli. Zabawki dla każdego z nas były przedmiotami bez których w dzieciństwie nie mogliśmy się obejść. Dawniej odnosiły się do sfery dziecięcych emocji, dając radość, ukojenie, możliwość projektowania uczuć. Współcześnie coraz częściej za pośrednictwem zabawek dorośli docierają nie tyle do dziecięcej emocjonalności, ile do umysłowości. Świat zabawek występujących w roli bohaterów literackich jest ogromny i bardzo zróżnicowany. Wciąż powstają nowe utwory i nowi bohaterowie, a prowadzone badania dotyczące motywu i roli zabawki w literaturze dziecięcej obejmują literaturoznawstwo, pedagogikę, psychologię, antropologię kulturową i filozofię.

Wystawa Zabawka w Literaturze – Literatura w Zabawce. Podróż z zabawką przez kulturę dostępna jest dla zwiedzających od 5 lutego do 5 marca 2026 r. w holu głównym Biblioteki w godzinach jej otwarcia.

Ekspozycję przygotował Dział Młodego Czytelnika ( / 42 663 03 50).